Finlandiya, yer altına inşa edilen dünyanın en kapsamlı nükleer atık depolama projesine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Finlandiya Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Otoritesi (STUK), bu ay içerisinde tesisin nihai değerlendirmesini onaylayarak işletme lisansını vermesi bekleniyor. Nükleer operatör TVO’nun CEO’su Philippe Bordarier, 1.9 milyar yıl yaşındaki stabil ana kayanın içine yerleştirilen projenin yıl sonuna kadar veya en geç gelecek yılın başında faaliyete geçmesini öngördüğünü açıkladı. Bu adımla birlikte Finlandiya, yer altı nükleer atık depolama çözümünü hayata geçiren ilk ülke olma unvanını kazanma yolunda ilerliyor.
6 BİN 500 TON URANYUM İÇİN MÜHÜRLENİYOR
Nükleer atık yönetim şirketi Posiva tarafından 2004 yılında inşasına başlanan Onkalo, yaklaşık 1 milyar euroya mal olacak. Bu tesis, Finlandiya’daki beş nükleer reaktörden elde edilen tüm kullanılmış yakıtları barındıracak. Toplamda 6 bin 500 ton uranyum depolama kapasitesine sahip olan bu yer altı tünel ağı, 100 yıl boyunca aktif olarak kullanılacak. Depolama süreci tamamlandığında tünellerin tamamen mühürlenmesi planlanıyor. Uzmanlar, nükleer yakıtın radyoaktivite seviyesinin ham uranyum cevheri düzeyine düşmesi için yapının en az 100 bin yıl boyunca güvenli bir şekilde korunması gerektiğini vurguluyor.
KAPSÜLLER VE BETON TIKAÇLARLA GÜVENLİK
Nükleer atıklar, yüzey tesislerinde korozyona dayanıklı büyük bakır kapsüllere yerleştirilerek yer altındaki tünellere indirilecek. Kapsüllerin etrafı, sızdırmazlığı sağlamak amacıyla bentonit kili ile doldurulacak. Her biri 300 metre uzunluğunda olan bertaraf tünelleri dolduğunda, çelik takviyeli büyük beton tıkaçlarla kapatılarak dış dünyadan tamamen izole edilecek. STUK uzmanları, projenin en büyük uzun vadeli risklerinin bakır kapsüllerde oluşabilecek korozyon veya gelecekteki olası buzul çağlarında yaşanabilecek şiddetli depremler olduğunu belirtiyor. Ancak yapılan bilimsel risk değerlendirmeleri olumlu sonuçlar vermiş durumda.
Bu devasa projeyle birlikte Finlandiya, nükleer atık yönetimi alanında önemli bir adım atmış olacak.
